Thursday, 16 January 2014

Un viño doce de Valdeorras con aroma a vainilla, chocolate, galleta...

Durante os últimos catro anos o Grupo de Investigacións Agroambientais e Alimentarias da Universidade de Vigo vén traballando coa Denominación de Orixe Valdeorras para recuperar a tradición perdida de elaborar viños doces na zona. No marco desta colaboración, dúas investigadoras da Facultade de Ciencias do campus de Ourense veñen de presentar as súas teses de doutoramento centradas na elaboración, a partir de uvas Garnacha Tintorera, deste viño tostado. Os seus estudos consistiron en definir o perfil aromático e fenólico deste viño e na optimización do seu aroma e cor durante a pasificación da uva ou durante a maduración en barrica. Con este proxecto, os seus responsables queren dar ao sector o coñecemento científico necesario para que os bodegueiros poidan levar a cabo a produción deste viño con calidade e ampliar así a súa oferta nun mercado vitivinícola que demanda cada día produtos máis diferenciados e exquisitos. 

En ambos casos, as teses traballaron analizando tanto un viño naturalmente doce de Valdeorras, elaborado coa técnica tradicional da pasificación, como un viño licoroso envellecido durante dous años en barrica, por ser esta unha alternativa máis económica e menos laboriosa que a pasificación. Nos dous casos empregouse a uva Garnacha Tintorera, que tradicionalmente se destinou unicamente á mestura con outras variedades. Deste xeito, apuntan os responsables do proxecto, conséguese revalorizar esta variedade, recupérase unha tradición vitivinícola e un produto esquecidos, dáselle corpo científico e ofrécese a alternativa de producir un viño doce licoroso de elaboración menos laboriosa e menor custe económico. 

Como o proceso condiciona a cor e a composición

A tese de María Figueiredo, dirixida polos docentes Jesús Simal e Beatriz Cancho, levou por título Caracterización do perfil fenólico de variedades minoritarias de uva tinta e de viño tinto doce. Na elaboración de novos produtos vitícolas, como os viños doces, destaca Figueiredo, é necesario comprobar como os mecanismos implicados no proceso de pasificación da uva de partida poden condicionar a cor e a composición fenólica dos viños naturalmente doces e como a etapa de apagado pode condicionalas no caso dos viños licorosos.

Na súa investigación comprobouse que a cor do viño naturalmente doce amosa unha estreita relación coa cor da súa uva de partida e que a concentración de compostos fenólicos no viño naturalmente doce está condicionada por este proceso de pasificación, dado que estas concentracións son bastante pequenas comparadas co viño licoroso. Pola súa banda, o viño licoroso, apunta María Figueiredo, si evoluciona na barrica, polo que é necesario avaliar conxuntamente a achega de aromas da barrica e a cor final desexada para establecer o tempo óptimo de envellecemento. “O coñecemento xerado con estas investigacións sobre os mecanismos implicados nos cambios de cor e de composición fenólica, tanto na pasificación como na maduración en barrica, axudan a predicir o comportamento e a minimizar os cambios non desexables, establecendo os períodos e condicións óptimos”, destaca a xa doutora. 

Único no mercado internacional

Pola súa banda, Mariana González, analizou na súa tese de doutoramento, dirixida por Jesús Simal e Carmen González, a influencia do proceso de elaboración de viños doces no seu perfil aromático e na súa calidade sensorial, estudando os cambios producidos no aroma das uvas Garnacha Tintorera ao longo do proceso de pasificación e de maduración na barrica. Ademais, o seu traballo baseouse na caracterización do perfil aromático do viño de Valdeorras obtido. Como resultado, comenta, “observouse que o viño naturalmente doce destaca en aromas especiado, tostado e froita desecada, con matices concretos de vainilla, chocolate, galleta, caramelo, cirola pasa e uva pasa. Mentres, o viño licoroso caracterízase por aromas de froitos negros, especiado e tostado e, concretamente a nivel específico, por vainilla, arándano, mora e madeira fresca. 

Ao mesmo tempo que se avaliaron os viños de Garnacha Tintorera, indica Mariana González, durante a súa tese avaliáronse outros viños doces do mercado internacional con fin de ubicar aos galegos nel. “Observamos que os viños naturalmente doces Garnacha Tintorera se diferencian do resto de viños naturalmente doces do mercado e fano principalmente por valores superiores dos descritores amorodo, arándano, vainilla, galleta e láctico. O mesmo acontece para os viños licorosos, que se diferencian polos aromas de mora, arándano, dátil, xeranio, vainilla e madeira fresca. “É unha identidade propia que os diferenza e valoriza, algo moi importante á hora de destacar no mercado”, subliña a investigadora. 

Jorge Mazaira, director técnico da DO Valdeorras, ten salientado durante a realización deste proxecto a importancia do traballo de laboratorio que realiza o Grupo de Investigacións Agroambientais e Alimentarias para mellorar a eficiencia da produción e da calidade do produto. “Non había practicamente nada investigado neste eido e para nós é fundamental coñecer como inflúen os tempos no viño, como mellorar as características organolépticas para que o produto guste máis ao consumidor, como funciona a química nos diferentes pasos e como seguir creando novos matices nestes viños tan especiais”, apuntaba. O proxecto continúa agora con diferentes liñas de investigación mentres na Denominación de Orixe xa se traballa na aplicación destes coñecementos e na recuperación deste viño tostado doce.

1-3-Dichloropropene 2030 Agenda priorities Abribone Particles Accumulation Acid Soils Acidification Activated Carbon Active ingredients Acuicultura Adsorption Adulteration Aeration Aerobiology Aggregation Agricultural Residue Agro-industrial waste Agronomic performance Agrostis capillaris Air temperature Airborne Alcohols Aldehyde Algae Alkaline Hydrolysis Alkylamines Allelochemical stress Allergy Aluminium Alzheimer's Disease Amendment Amino acid and purine biosynthesis Amphibolite Amylases Analysis Anionic Amphiphiles AnionsMetals ANN Anoma Anthocyanins Anti-aging Anti-cancer activity Antidepressant Antimicrobial Antimicrobial applications Antimicrobial compounds Antioxidants Antioxidants Activity Antiradical Activity Antitumorigenic activity Antiviral Apples Applications AQUA-CIBUS Aqueous solution Arabidopsis thaliana Arbequina ARIMA Aroma Aromatic compounds Aromatic plants Arsenic Artificial Neural Networks Ascorbic acid Ashes Atmospheric Pollution Authentication Autohydrolysis Auxins Availability Axisymetric Models Bacillus subtilis Bacterial growth Bacteriocin Bare fallow soils Barley straw Barrels Batch Beer Bentonite Berry Bilinear matrix Bioactive compounds Bioactive Food Components Bioactive substances Bioactivities Bioavailability Biochar Bioethanol Biofilm Biological indicator Biomarkers Biomonitoring Biorefinery Biosorbent Biotransformation Black Pepper Blockchain Technology Blueberry Body weight Boscalid Botrycides Botrytis cinerea Brassica juncea Brewery wastes Brown macroalgae BTEX Bullet corrosion Butter fat By-products Cadmium Caffeic Acid Calcium Candelilla Candidate gene Carbon isotope discrimination Carburan Catechin-rich extract Cattle Slurry Cell cycle Celta pig breed Characterization Cheese whey Chemical composition Chemical equilibrium Chemometrics Chemoresistance Chestnuts Chloropicrin Chlorteracycline Cholinesterases Chorizo Chromatography Chromium Circular economy Clasification Climate change Climate impact CMC Cobalt Colloids Color Column experiments Competitive sorption Compost Compounds Conformational changes Conjoint analysis Continuous fermentation Control Controlled deficit irrigation Cooking methods Copper Corn breeding Corn cob Corn stover Cornicabra Cortical Neurons Corticosteroids Corticosterone Cortisol Cosmetics Cow Milk Crop Protection Crushed Mussel Shell cucurbit[7]uril cucurbituril Curing Cycas pectinata Cyclic voltammetry Cyclodextrins Cyclopentadecanone Cytotoxicity Dactylis glomerata Data Acquisition and Management Data analysis Decomposition Decontamination Degradation Dehydrogenase activity Denitrosation Density Desorption DFT calculations Diabetes mellitus Dietary polyphenols Dinamic Surface Tension Discharge prediction Disease prevention Dissipation Dithiocarbamates Doxycycline Dry fruit Dry-cured Drying DTCs Edible films Edible flowers Ehrlich pathway Encapsulation Enrichment factors Enterococcus faecium Enzymatic hydrolysis Enzymatic saccharification ErbB2 Ergosterol biosynthesis Esencial Oil Essential oils Ethanol Ethnobotanic Ethylene Ethylenethiourea Eucalyptus camaldulensis EVOO EVOO applications EVOO quality EVOOs Extra Virgin Olive Oil Extraction Extraction Optimization Extraction techniques Fast growing biomass Fat healthiness Fat oxidation Fatty Acids Faults FE-SEM/EDS Feathers Fed-batch fermentation Fed-batch SSF Fed-batch system Feed intake Feluric Acid Feluroyl esterase Fenhexamid Ferhexamid Fermentation Ferulic acid Feruloyl Feruloyl esterase Fingerprint Firing range soils Fish oil Flavanols Flavor Flowering delay Fluorescence Fluoride Fluorine Focus group Folin-Ciocalteuassay Food additives Food analysis Food authentication Food Authenticity Food by-products Food composition Food fingerprinting Food intake-related public risks Food Quality Food Supply Chain Food sustainability Food systems Food Traceability Foods Forest Forest Soils Formación Fortification Fortified Wines Fourier transform infrared Fractionation Fraxinus Frog Frozen storage Frugal-innovation Fucoxanthin Fuidized bed reactor Fullerene Functional Enzymes Functional Food Fungal Spores Fungicide Fungicides Furfural Galicia Galician virgin olive oils Garlic Garnacha Tintorera Gastrointestinal tract GC GC/MS Gelation Generic diversity Genetic variation Geothermal systems Germination Germplasm charaterization Glassy network Glucomannan Gold nanoparticles Gourmet Graciano Granite Granite powder Granitic Material Grape juice Grapes Grasshopper Effect Gravitropism Green synthesis Growth Guava HAE Hair Health benefits Heat-Assited Extraction Heavy Metals Helath claim Hemicelluloses Hemp waste Heterocyclic aromatic amines High hydrostatic pressure High pressure High solids loading Histeresys index Histolocalization Hordeum vulgar HPLC HPLC-DAD HPLC-FLD HPLC-MS/MS HPLC/MS HR-TEM/EDS Humid acid Hyaluronic acid Hydrogeology Hydrolysis Hydroxycinnamic acid Hydroxylpropyl-beta-cyclodextrins Hyperspectral imaging immobilization In vitro Industrial applications Industrial level Innovative functional foods Instrumental analysis Ionic Liquids Iron Job Opportunities Jornadas Kale Keroxim Kinematic viscosity Kinetics Konjac glucomannan Laboratory column Lactic acid Lactic acid bacteria Land use LDT Lead Leaf water relations Lenga temperate forests Liberation Lignin Ligustrum Lime pretreatment Linear Discriminant Analysis Lipid oxidation Lipolysis Lipoxygenase Liqueurs Long-term fertilization Lotka-Volterra Low toxicity Maceration Machine learning Macroalgae Macroalgae applications Magnesium Maize populations Major Depressive Disorder MALDI-TOF/TOF-MS Mancozeb MAO Marcozeb Marinades Measures and indicators Meat Meat Quality Medicinal plant Mediterranean diet Membrane filtration Mepanipyrim Mercury Metabolism Metabolite Metabolites Metabolomics Metal Metal availability Metal fractionation Metalaxyl Meteorology Methyl isothiocyanate Metrafenone Micelles Microalgae Microbiota Microemulsions Microscopy Microtubules Mine Mine soil Mine tailing Mode of Action Modelisation Molecular docking Monoamine Oxidase MS MS/MS Multidrug resistance Multiple chemicals Multiproduct biorefinery Multivariate analysis Muscle foods Mussel Mussel shell Mustard plants Nanocoating Nanoparticle Nanowhisker NAO index Natural Colorants Natural sources Neonates Neonicitinoids Neurodegenerative Disorders Neuroprotection Neurotoxins Nickel NIR Nisin Nitric Oxide Nitrosomercaptopyridine NO Non-linear processes Noticias Novel technologies NPK Fertilizers Nutraceulticals Nutrients Oak ash Oak species Oat straw OAV Ocimum basilicum var. purpurascens leaves OCPs Odorants Odour Activity Value Ole e 1 Olea Oleaceae Olive Co-crushing Olive Oil Olive oil by-products OncomiR OPEs OPPs OPs Optimization Organic amendment Organic carbon Organic matter Organic pollutants Ourense Oxidation Oxidative damage Oxidative phase Oximes Oxytetracycline Ozone p-hydroxybenzoic acid PAHs Paper Industry Parkinson's Disease Pastureland Soils Pathogenic bacteria PBDEs PBDs PCBs PCDDs PCDFs PDO Pellets Percolation Perlite waste addition Pest Management Protocols Pesticide Pets pH pH-spectra Phenolic and aromatic compounds Phenolic Compounds Phenolics Phenology Phenotyping Phosphate Phosphorus Phosphorus adsorption Phosphorus desorption Physical protection Physiological responses Phytochemicals Phytopigments Phytostabilization Phytotoxic effects Phytotoxicity Picual Pig Pig genotypes Pig Stress Pigeon Piglets Pine bark Pine Sawdust Pinus sylvestris Pistachia vera Placenta Plant cell walls Plant production Plantago Plasma Pollen Polluted Soils Polluted Water Pollution Polymer Polyphenols Post-harvest drying Potato Prairie Prebiotic activity Precipitation Prediction Prenatal Preservation Prevention Probiotics Process optimization Production Profiling Properties Proteases protected denomination of origin Proteome profile Proteomics Public health Purification Putative transcription factors Pyritic material PYRs Quality-related Indices Quantification Racked bed reactor Rain Rainfastness Raman Random forest Rank annihilation factor analysis Raw Fish Oil Reaction kinetics modelling Reactor Realkalization Red Rubin Basil Red Wines Redes de Investigación Reinforced Wines Remediation Residues Resistance Response surface methodology Retaining capacity Retention Reuse Rheological properties Ripening temperature RISEGAL Risk assessment Risk Periodos River River bed sediments RMN Root growth Roots Rosaceae family RSM S-nitrosothiol Salting intensity Saponification Screening methods SDS SDS-PAGE Secondary Metabolites Seedling Seminarios Sensory analysis Sensory attributes Sepia Ink Sequential extraction Serotonin Sesamia nonagrioides Settling pond Shelf-life Shelterwood-cut silvicultural system Shooting range Short chain fatty acids Signalling pathways Silage Single extraction Slaughterhouse Large Time Soil Soil aggregates Soil Amendment Soil impact Soil pollution Soil remediation Soil residues Soil structure Soils Solanum tuberosum Solid-state fermentation Solvent Extraction Sorption Soybean oil Spectrometry Spectroscopy Speed of Sound Spirits SSR markers Stability Stress response Styrene Subcutaneous ham fat Subcutaneous pig back-fat Sulfamethoxazole Sulfur-containing compounds Support vector machine Surface Surface Tension Surfactants Sustainability Sustainable Adsorbents Sustainable Development Sustainable use of natural resources SWAdSV Sweet Wines Swertia chirata Taladros Tarbush Taste Technosol Tempranillo Tenacity Terra preta do índio Tetraciclyne Thermal gelation profiles Thermal springs Throughfall Tiamulin TOF-SIMS Toro Appellation of Origin Total aliphatic hydrocarbons Toxic cocktail effects Toxicity Traditional Smoked Foods Traditionally used plants trans-Caryophyllene Transcriptomics Transport Transport experiment Tree vegetation Trimethoprim Tropical soils Tumor suppressor miR Underground waters University of Vigo Urine UV-Vis spectroscopy Vaccinium corymbosum Vacuum packaging Valorization Vanadium Variedades tolerantes Vinclozolin Vine trimming shoot Vineyard Virgin Olive Oils Virus Viscosity Vitamin Volatile Volatile Compounds Voltímetro Wash-off Waste reduction Wastes Wastewater Water deficit Water efficiency Water pollution Water quality Water temperature Weakly deacetylation Weather Webinar Wells Wheat straw Whey Wine Wine aging Wine Quality Wine-making Practices Winemaking Process Withered inflorescences Wood Wood Ash Xylitol Xylooligosaccharides Xylose Zea mays Zinc β-Lactoglobulin